İnceleme sorumlusu Uzman Hemşire A.D.
Bu yazının uzman incelemesi bekleniyor.
Düşme riskini değerlendirmenin en pratik yolu, yakınınızın evde sık yürüdüğü yolları onunla birlikte gözden geçirmektir. Yatakla banyo arası, koltuktan kalkış, giriş kapısı ve merdivenler farklı güçlükler yaratabilir. Son bir yıldaki düşmeleri ve düşmeye yakın olayları not edin. Daha önce düşmemiş olması, yeni denge değişikliği veya baş dönmesinin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Önce en sık kullanılan yolu inceleyin
Yataktan tuvalete kadar olan yolu gündüz ve gece koşullarında gözden geçirin. Işığa yataktan ulaşılabiliyor mu? Yere bırakılmış bir kablo, kıvrılan halı kenarı veya geçişi daraltan eşya var mı? Tuvalete yetişmek için acele ediliyorsa yolda kapı eşiği, karanlık bir bölüm ya da kapıyı açarken dengeyi bozabilecek bir dar alan olup olmadığını kontrol edin.
- Geçişi kapatan eşyaları kaldırın ve kabloları yürüme hattının dışına alın.
- Kayabilen küçük halıları kaldırın veya güvenli biçimde sabitleyin.
- Merdiven, koridor ve banyo girişini aydınlatın. Sık kullanılan lambanın düğmesine ulaşımı kontrol edin.
- Banyoda sağlam tutunma noktaları ve kaymaya karşı uygun yüzeyler planlayın. Havlu askısını ağırlık taşıyan bir tutunma kolu gibi kullanmayın.
- Sık kullanılan eşyaları kişinin güvenli biçimde erişebildiği raflarda tutun. Bir şeyi almak için sandalyeye çıkmak gerekiyorsa yerini değiştirin.
Yakınınızın evde kullandığı ayakkabı veya terlik ayağında sabit duruyor mu? Zeminde kayıyor mu? Görme veya işitme ile ilgili yeni bir sorun varsa aile hekimiyle görüşün. Yürütecin kapıdan geçmesi, kullanıcının dönmesi ve oturacağı yere yaklaşması için yeterli alan bırakın.
Sağlık görüşmesine hangi kayıtları götürün?
Düşme veya dengesizlik olayı için tarih, saat, yer ve yapılan işi yazın. “Dengesini kaybetti” yerine “sabah sandalyeden kalktıktan hemen sonra başı döndü ve duvara tutundu” gibi bir örnek verin. Yaralanma, baş çarpması, bilinç kaybı veya yardım çağrısı olup olmadığını kaydedin. Görüşmeye reçeteli ve reçetesiz ürünler dahil güncel ilaç listesini götürün. İlaçları kendi başınıza bırakmayın veya doz değiştirmeyin.
Sağlık ekibine denge ve yürüyüş, görme, ayak sağlığı, yardımcı araç ayarı ve kişinin hareket düzeyine uygun egzersiz konusunda neyin değerlendirilmesi gerektiğini sorun. Bir düşme sonrası yakınınız hareket etmekten çekiniyorsa bu çekinceyi de paylaşın. Ekipten güvenli kalkış veya yatakla sandalye arasında geçişi uygulamalı göstermesini isteyin. Ev içi düzenlemelerin kişinin kalan becerilerini korumasına dikkat edin.
Bir düşme olursa hangi durumda 112 aranır?
Kişi kalkamıyorsa veya baş, boyun, sırt ya da kalça yaralanması olasılığı varsa 112’yi arayın. Kişiyi kolundan çekip ayağa kaldırmaya çalışmayın. Acil çağrı ekibine düşme saatini, kişinin bilincini, nefesini ve gözlediğiniz yaralanmayı söyleyin. Bilinen kan sulandırıcı ilaç kullanımını da belirtin. Çağrı görevlisinin yönlendirmesini izleyin.
Belirgin bir yaralanma olmasa bile düşmeyi ve sonrasında oluşan ağrı, dengesizlik veya davranış değişikliğini sağlık ekibine bildirin. Düşme öncesinde bayılma hissi ya da başka bir yeni belirti olduysa onu ayrıca anlatın. Kişi evde tek başına kalıyorsa ulaşabileceği telefon veya yardım çağrısı aracı için pratik bir yer belirleyin. Cihazın şarjını, erişimini ve arandığında kimin yanıt vereceğini de kontrol edin.
Evi düzenledikten sonra tekrar yürüyün
Bir hafta sonra aynı güzergâhı yeniden gözden geçirin. Gece lambası erişilebilir mi? Yürüteç için açılan geçiş açık kalıyor mu? Yeni tutunma noktası güvenle kullanılabiliyor mu? Yakınınızdan kendisini en güvende ve en tedirgin hissettiği yeri söylemesini isteyin. Değişiklikleri onun günlük yaşamını kolaylaştıracak biçimde sürdürün.
Düşme riski bilişsel değişiklikle birlikteyse Alzheimer bakım rehberinde gece ve gözetim planına bakabilirsiniz. Yakınınız hastaneden yeni çıktıysa inme sonrası bakım rehberindeki taburculuk soruları ve bakım ihtiyacı testi evde yardım saatlerini belirlemek için kullanılabilir.
